afty

Afty mogą pojawiać się na błonach śluzowych sporadycznie, choć niekiedy mają tendencję do nawrotów. Jeśli pojawiają się częściej niż raz w roku choroba określana jest jako nawracające aftowe zapalenie jamy ustnej (recurrent aphthous stomatitis, RAS). Nadżerki na błonach śluzowych mają różne nasilenie: od pojedynczych ranek do zajęcia praktycznie całej jamy ustnej, gardła i przełyku, co utrudnia chorym jedzenie i wymaga leczenia szpitalnego.

Afty pojawiają się tylko u niektórych osób, a przyczyna ich pojawiania się nie jest znana. Znacznie częściej występują o osób zamieszkujących Turcję, basen Morza Śródziemnego oraz tereny Bliskiego i Dalekiego Wschodu. Osoby pochodzące stamtąd, ale mieszkające w innych regionach chorują rzadziej. Może to wskazywać na czynniki środowiskowe lub wirusowe, grzybicze, a nawet bakteryjne bakteryjne. Choroba znacznie rzadziej dotyka osoby rasy białej (kaukaskiej).

Wiadomo, że określone czynniki sprzyjają pojawieniu się aft. Należą do nich:

  • • niektóre substancje chemiczne (np. konserwanty),
  • • urazy mechaniczne powstałe np. podczas szczotkowania zębów, wizyty u stomatologa, przypadkowe powstałe podczas jedzenia niektórych potraw (orzeszki, chipsy lub poprzez zwyczajne przygryzienie języka),
  • • niedobory witamin i minerałów, w tym szczególnie witaminy B12, kwasu foliowego, żelaza,
  • • spadek odporności występujący podczas chorób zapalnych lub po nich, w czasie miesiączki, towarzyszący chorobom nowotworowym, zakażeniom wirusowym (w tym HIV),
  • • predyspozycje genetyczne, gdyż choroba może występować rodzinnie, a ostatnie badania wskazują na powiązanie z wadliwym funkcjonowaniem określonych genów.

Afty zwykle ustępują samoistnie. Niekiedy jednak chorym zaleca się stosowanie zewnętrznie środków antyseptycznych, znieczulających i przyspieszających gojenie. Poleca się również unikanie potraw drażniących i uzupełnienie braków witaminowych.

Występowanie aft jest charakterystyczne dla zespołu chorobowego zwanego chorobą Behçeta, która ma wiele wspólnego z nawracającym aftowym zapaleniem jamy ustnej, ale znacznie cięższy przebieg. W chorobie Behceta owrzodzenia  występują nie tylko w jamie ustnej, ale na całym ciele, a ponadto towarzyszą im zmiany w narządach wewnętrznych (dotyczą serca, oczu, stawów, układu pokarmowego, układu nerwowego i żył). Leczenie choroby Behceta jest trudne i długotrwałe.